index



GEDICHT 'ZELFPORTRET' / 'SELF PORTRAIT' IN THE EKPHRASTIC REVIEW





Als een gedicht zich op een kunstwerk richt, mag het ekfrastische poëzie genoemd worden. De term ekfrastisch vindt z'n oorsprong in een Griekse uitdrukking voor beschrijven.
Een antiek voorbeeld is te vinden in de 'Ilias', die aan Homeros wordt toegeschreven. Het kunstzinnig vormgegeven schild van Achilles is in dit bonte epos de aanleiding voor een ekfrastische benadering. Dat toont dat ook verzónnen artistieke uitingen in aanmerking komen.

In de loop der eeuwen ontstonden steeds meer variaties in het proces, waarbij beschrijvingen ook overgingen in interpretaties. Tegelijk kwamen er kunstuitingen bij, o.a. grafiek, fotografie, film en land art. Een sluitende hedendaagse definitie kan daarom luiden: ekfrastisch verwijst naar elke mogelijke literaire reactie op een niet-literair kunstwerk.

De Canadese kunstenares/dichteres Lorette C. Luzajic was al vroeg gefascineerd door de interactie tussen beide disciplines. Niet alleen past zij op uitbundige wijze tekst toe in haar schilderijen, ook richtte zij The Ekphrastic Review op, een E-zine dat dergelijk werk van dichters uit de hele wereld bijeenbrengt, van Sara Abbott tot Shelby Zurcher.
De gedichten worden in de oorspronkelijke taal én in een Engelse versie gepubliceerd. Lorette C. Luzajic wordt bijgestaan door een team van gastredacteuren.

Op 16 september 2020 nam de redactie het gedicht 'Zelfportret' van Albert Hagenaars op, dat hij schreef bij een doek van Vincent van Gogh. Onder de Nederlandse versie staat de Engelse vertaling van John Irons, die al veel werk van Albert Hagenaars vertaalde, inclusief de bundels 'Tropendrift' (2003), 'De derde oogst' (2010) en 'Cathedra' (2015).

'Zelfportret' is een voorpublicatie uit de bundel 'Pelgrimsgrond' die in 2021 bij uitgeverij In de Knipscheer zal verschijnen.



SELF-PORTRAIT

Vincent van Gogh

Gazing at where compulsion arises
from what one thinks one sees,

at where a swaying field of grain
shifts unflurrying into the being
of the wind, the seed in the sower's
pouch in germinative force

and the darkening landscape
in a self-portrait,
at a blinding moment
as that self-recognised:

in blood-yellow and whore-green,
in grain-red and crow-blue,

in sky-black.



Translation: John Irons





Self-portrait, by Vincent van Gogh (the Netherlands). Summer of 1887, Paris, oil on canvas, 41 x 33,5 cm. Collection: Wadsworth Atheneum, Hartford, Connecticut.








ZELFPORTRET

Vincent van Gogh

Kijken tot waar het moeten ontstijgt
aan wat men meent te zien,

tot waar een wuivend graanveld
vlaagloos overgaat in het wezen
van de wind, het zaad in de zak
van de zaaier in kiemkracht

en het donkerend landschap
in een zelfportret,
op verblindend moment
als dat van u zelf herkend:

in bloedgeel en hoerengroen,
in graanrood en kraaienblauw,

in hemelzwart.




Klik hier voor de weergave op The Ekphrastic Review



The Ekphrastic Review nam ook een biografisch profiel van beiden op:

Albert Hagenaars (1955, Bergen op Zoom, The Netherlands) was initially active as a visual artist and gallery owner. Besides poems, novels and translations, he also writes critical reviews on literature and modern visual art for different newspapers and the National Library Service. Several of his books have been translated, into English, German, French, Indonesian and Romanian. Albert Hagenaars has travelled a lot, in, amongst others, the United States, Latin-America and the Far East. He spends his summers living and working in Java (Indonesia), the birth place of his wife. Therefore his most important themes are travel, intercultural relations and alienation. In 2007 he received the Sakko prize, an oeuvre award, which is provided by Tamoil Nederland BV yearly.







John Irons, born 1942, studied French, German and Dutch at Cambridge, where he wrote a Ph. D. thesis on poetic imagery. A professional translator for twenty years, his poetry translations have mainly been from Dutch and the Scandinavian languages. He lives in Odense, Denmark.
http://johnirons.blogspot.com/




EDITOR'S BIO
Lorette C. Luzajic is a writer and artist in Toronto, Canada. She studied journalism at Ryerson University in Toronto, but preferred creating and exhibiting mixed media art to the newsroom. Deeply passionate about art history and poetry, these have been ongoing areas of independent study for decades. Literature and text have also been primary themes of her collage paintings, and art and other human creativities has always been central to her writing. Lorette's poetry and prose have appeared in over 200 publications, and has been nominated for Best of the Net and twice for the Pushcart Prize. Her books include 'Truck, and other thoughts on art'; 'The Astronaut's Wife; Aspartame'; 'The Lords of George Street'; 'Kilodney Does Shakespeare'; 'Fascinating Writers'; 'Fascinating Artists, and more'.
Her most recent book is a collection of ekphrastic prose poems called 'Pretty Time Machine'. Her visual artwork is regularly shown in Toronto and nearby, and has also been exhibited in Mexico, Tunisia, Chicago, Los Angeles, Edinburgh, Ireland, Australia, and as a 20 ft. billboard in New Orleans.



Lorette C. Luzajic. Foto: Bryce Murdoch.









index