BIJDRAGEN VOOR KUNSTBOEK
 
Met een over drie locaties verdeelde overzichtstentoonstelling; de uitvoering van drie composities, elk gebaseerd op een van zijn schilderijen; een studieavond; én de uitgave van een boek waarin ál zijn artistieke activiteiten aan bod komen, ziet Jan Wessendorp (1940, Soerabaja) een levenslange carrière als beeldend kunstenaar bekroond.
 
Kunsthistoricus Johanna Jacobs is de initiatiefneemster van het eerbetoon. Voor de eindredactie van het boek, getiteld ‘Lichtende grenzen’, trok zij Albert Hagenaars aan, die de laatste twintig jaar al verschillende teksten aan Jan Wessendorp wijdde. Zelf verzorgde zij de beeldredactie en de sponsorwerving. Pim Huijgens van Page & Poster Graphics maakte het ontwerp.
 
‘Lichtende grenzen’ werd gepresenteerd tijdens de opening van de deelexpositie in Galerie Arsis op zaterdag 1 juni 2024, op het adres Zuivelplein 5.
Tientallen artiesten, publicisten en vrienden werkten aan de bloemlezing mee. Hun bijdragen belichten vanuit verschillende invalshoeken oeuvre en persoon van Jan Wessendorp.
 
Albert Hagenaars nam zijn eerder verschenen gedicht ‘Atelierbezoek’ op en het speciaal voor deze uitgave geschreven vers ‘Doorgang’:
 
 
 
ATELIERBEZOEK
 
Voor Jan Wessendorp
 
De stad slaapt. Over de Oosterschelde, die nu
een oceaan wil zijn, waaien op jouw werkhuis
in het havenkwartier bittere geuren van vroeger aan.
 
Ik breek baan en zie je staan in het grondeloze
blauw van de Javaanse nacht, starend
naar de lijnen van je lijven op het linnen,
 
die heviger golven al, verstrengeld raken,
tussen vleugels hun geslacht ontvouwen
en dat verliezen om in elkaar over te gaan.
 
Ik mis de kinderstem die onhoorbaar hoog
over de tijd zingt dat dit verschil nog geen naam
mocht hebben maar ik zie hem wel
 
want hier ontstaat en vergaat,
hier wordt zwijgend geboren en gestorven,
 
hier wordt overleden om te overleven.


Gepubliceerd in de bundel ‘Drijfjacht’ (2005) en de catalogus ‘Jan Wessendorp Schilder’ (2007)
 
 
 
 
 
DOORGANG
 
Voor Jan Wessendorp
 
Anders dan de ervaren armen en handen
werken zijn ogen onverminderd door,
geven vanuit innerlijke visie kracht
aan wat het lichaam niet meer vermag.
 
Waar kleuren niet langer op linnen
en karton maar al in tubes verdrogen,
het atelier niet meer als vanouds zindert,
woedt de wil tot weergaloos scheppen;
 
voedt zijn honger naar de zuiverheid
van de wereld óm onze wereld
de laaiende leegte met voorstellingen
van smart, van overgave, van genade.




PROGRAMMA
Maarten van ‘t Hof, voorzitter van Stichting Arsis Kunst en Sociëteit, opende het programma en benadrukte het belang van Jan Wessendorp, die ruim twintig jaar geleden medeoprichter van de stichting was en vaak als ‘het geweten’ van de organisatie fungeert.
 
Simon van Dijk las ‘Atelierbezoek’ en ‘Doorgang’ voor en ook ‘De eenzaamheid van de maker’ van Bert Bevers, eveneens geschreven voor ‘Lichtende grenzen’.





Maarten van 't Hof. Foto: Mark de Cock




 
Simon van Dijk. Foto: Mark de Cock





Foto: Mark de Cock





Foto: Mart Franken

Johanna Jacobs overhandigde het eerste exemplaar aan Jan Wessendorp en sprak het dankwoord uit. Ze vroeg vooral aandacht voor de inzet van Maarten van ’t Hof en Hendrik Boot.
 
Maarten bouwde een nieuwe website met een catalogus van maar liefst 500 werken van Jan Wessendorp (buiten die in collecties) en bijbehorende annotaties plus een overzicht van persberichten, publicaties en opnames. Zie de betreffende link onderaan op deze pagina.
 
Hendrik is behalve kunstenaar ook historisch onderzoeker. Hij ploos de familiegeschiedenis van de familie Wessendorp in Nederlands-Indië uit en vond veel gegevens die ook voor Jan zelf nog volstrekt onbekend waren.
Zijn studie belicht aan de hand van één jong gezin in de voormalige kolonie achtereenvolgens het voor de meeste westerlingen onbekommerde vooroorlogse bestaan; de beproevingen voor Nederlandse en veel Indische burgergezinnen in Japanse interneringskampen; het lot van de krijgsgevangenen; de aanhoudende onrust in het land na het uitroepen van de republiek Indonesië door Soekarno en Hatta op 17 augustus 1945; en de erfenis van deze jaren in de vorm van trauma’s die door meerdere generaties trekken.
 
“Het meest ontroerende was een portretje van Jan ongeveer anderhalf jaar oud met zijn moeder Liesje, dat zijn vader Ben gedurende de vier jaar die hij in verschillende Jappenkampen doorbracht bij zich heeft gedragen. Het fotootje zit tussen twee, inmiddels gebarsten glasplaatjes geklemd en wordt bijeengehouden door een zinken plaatje dat omgebogen op het voorste glasplaatje zit. Dit portretje met zijn geschiedenis zegt meer dan duizend woorden.” (JJ)





Foto: Sander Salim





Foto: Mark de Cock

 
 

Gitarist Harald Heijnen speelde stukken van Francisco Tárrega en de eigen compositie ‘Preludio in Em’.





Foto: Mark de Cock




De tentoonstelling ‘Lichtende grenzen - Het oeuvre van Jan Wessendorp’ in Museum Het Markiezenhof, Gallery Lukisan en Galerie Arsis is nog tot en met 30 juni 2024 te zien.
Bovendien zal Johanna Jacobs op donderdagavond 27 juni a.s. een lezing in Arsis houden onder de titel: ‘Reflectie op het werk van Jan Wessendorp’. Aanvang: 20:00 uur.




ENKELE ANDERE BIJDRAGEN



‘Jan Wessendorp’. Foto: Richard de Weert




DE EENZAAMHEID VAN DE MAKER
 
voor Jan Wessendorp
 
“Wees mijn gids, moed!” denkt hij elke ochtend
bij het opstaan. De dagtaak van leven is hem
immers nimmer vreemd geworden: de beelden
die maar op blijven doemen moet hij verwerken.
 
Daar valt weer een idee uit de volheid van nacht
op de offersteen van zijn verbeelding. Geen uitleg
is verschuldigd. Hij gaat er in zijn atelier, dat
lijf van grove stof dat bittere geuren van vroeger
 
negeert, in milde verbazing zonder intrige mee
aan de slag. Op weg naar de volmaakte weergave
die hij voor ogen heeft als het lokkende lichtje in het
woud, op weg ook naar de logica van weerzien.
 
Zijn altijd geduldig linnen loopt gespannen vol en
kijkt nu terug. Dat tegen slaap niet te vechten valt
weet hij al aan het begin daarvan. Hij programmeert
zich op ‘Niet dromen!’ en dommelt vol vertrouwen in.
 
 
Bert Bevers

 
 
DEELNEMERS
De bijdragen in ‘Lichtende grenzen’ zijn van: Marie-José en Jacques Bakker, Maarten Bauer, Madeleine Benjert, Bert Bevers, Edith Bons, Hendrik Boot, Antoinette van Brussel, Yvonne Buriks, Philippe Cailliau, Letty Demmers, Vivian Elich, Mart Franken, Peter Franssen, Tom Goosen, Paula Goulmy, Mieke Grever, Tonko Grever, Albert Hagenaars, Auke van der Heide, Corine Heijmans, Alam Hernández, Maarten van ’t Hof (Arsis), Willemien en Martin Hoevenaars, Johanna Jacobs, Willem Jongeneelen, Addy van Kempen, Jan Kettelerij, Erick Kila, Gerda en Jos Krijger, Kunstcollectief Synapsz, Juni Kusumanto, Gert-jan Lindhout, Marijke Maas, Joop Mijsbergen, Henk Nuijten, Peter Oosterbos, Aagje en Peter Pel, Fred de Ron, Sander Salim (Gallery Lukisan), Frits Sonnenberg, Magda van der Ster, Roel van Veggel (Gallery Lukisan), Anna Virág, Richard de Weert, Gerrit Westerveld, Irene Weug,

 
 
 
KLIK VOOR MEER INFORMATIE OP ONDERSTAANDE LINKS:
 
Jan Wessendorp

Arsis
 
Johanna Jacobs

Museum het Markiezenhof

Arsis

Lichtende grenzen in Gallery Lukisan

‘Prelude in Em’ van Harald Heijnen

Interview met Jan Wessendorp in Brabant Cultureel

Catalogus van ‘Teder indringend’ van Jan Wessendorp

Edith Bons

Bert Bevers
 
Mart Franken

Richard de Weert