Index  index


ENKELE REACTIES

De dichter onderneemt in diverse gedaanten zijn tocht door Zuid-Azië. Hij verplaatst zich in ouders en kinderen, soldaten en geliefden. Ook schrijft hij over de speciale band tussen moeders en zonen en die tussen vaders en dochters en het dwangmatige aspect daarvan. In de relatie van de ‘ik’ met zijn oosterse geliefde is er sprake van een synthese. Het gaat dus om ‘verplaatsingen’ in de meest ruime zin. Hij reist door de geografische ruimte. De tijd omvat behalve de duur van de reis ook het verleden, tijd vóór zijn geboorte. Daarbij ‘verplaatst’ hij zich in mensen die hij leert kennen of hoort en leest in verhalen. Albert Hagenaars past dit toe op een niet-expliciete manier die intrigeert. Hij houdt ‘het geheim’ in deze zeer consistente cyclus gevangen. //

De levens van ouders hebben hun directe neerslag op die van de kinderen. En wij allen zijn indirect verbonden met de vele, vele mensen, die door de grote gebeurtenissen in de geschiedenis werden en worden getroffen. Steeds worden ook verhalen uit die geschiedenis herschreven, ‘vervalst’ of verzwegen.//

Formules die de wereld willen verklaren, geven geen verklaring voor het leed. Sterk in deze poëzie is dat Hagenaars geregeld de fictieve gedaante benadrukt van de opgevoerde personages. Gelijk de ‘ik’ een literair personage is. Zij zijn de uitkomsten van feiten, voorstellingen en vervalsingen. Dat maakte hen nog tragischer. Het ware kan niet worden achterhaald.

Y. NÉ - BN/DE STEM

 

 

Zo blijkt de reis een tocht naar binnen. Naar het eigen leven, naar de eigen relaties, naar eigen emoties, inzichten, herinneringen en eerlijkheid. En daarmee is het niet altijd even goed gesteld.//

Verraad, onbespreekbare familiegeheimen, ontucht en landverhuizers op een zondige weg naar een volgende toekomst, dat zijn de betekenissen en associaties die deze goed geconstrueerde regels projecteren tegen het achterdoek van een exotisch en woelig verleden.//

Oorlog en geweld zijn de thema’s waar het in deze bundel om draait. De Jappenkampen, de Birmaspoorlijn, ook de oorlog in Vietnam en de coup van Suharto, maar al deze voorbeelden uit de menselijke geschiedenis worden niet uitsluitend aangehaald om te bewijzen hoe slecht het met de vooruitgang is gesteld. Ze bewijzen dat vrede geen zaken van staten is maar van mensen die tot inzicht zijn gekomen. Die geleden hebben en dat grote en het kleine persoonlijke leed verwerkt hebben.

Hagenaars wil met deze knappe gedichten ook internationaal erkenning afdwingen. Daarom is de bundel tweetalig, links steeds de fraaie Engelse vertaling door John Irons, rechts daaropvolgend het oorspronkelijke Nederlands.

CAMIEL HAMANS - BRABANT CULTUREEL

 

 

De bundel Tropendrift vormt de neerslag van een bedevaart door Zuid-Oost Azië en de Gordel van Smaragd. De tocht staat symbool voor de menselijke speurtocht naar harmonie.

In de Borobudur, het boeddhistische heiligdom op het Indonesische eiland Java, vond Hagenaars een blauwdruk voor de structuur van Tropendrift. ‘Bij de Borobudur passeer je al die reliëfs, vergelijkbaar met onze reliëfs, die op de computer staan. Maar op het hoogste punt, bij de bovenste stoepa, vind je niets, dat wil zeggen: geen godheid die aanbeden wordt. Tenslotte draait het om je eigen inzicht’.

NICK J. SWART – BRABANTS DAGBLAD


In deze tweetalige dichtbundel (Nederlands en Engels) beantwoorden de tropen allang niet meer aan jongensachtige dromen van palmen, tempels en aapjes. Glas, staal en razend verkeer contrasteren met loerende ogen in het struikgewas, oosterse trots verzet zich tegen westerse hoogmoed. Vooral in het huidige Indonesië speelt het verleden van lang verzwegen familiegeheimen mee. Vaak wordt dat gesymboliseerd in de figuur van de vader: angstwekkend geüniformeerd of ‘met lieve kampogen’. Op de Borobudur kan de wijsheid van de Boeddha de realiteit van afval en stank nauwelijks verhullen. Wat sterk overkomt, is de sfeer van dreiging en angst. Een verrassende bundel.

ELS VAN GEENE – NEDERLANDSE BIBLIOTHEEK DIENST


 

Ik verdwaal in een netwerk van relaties van vrienden, vrouwen, vriendinnen, vaders, moeders, opa's. Ik kan er geen touw aan vast knopen. De 'ik' in de gedichten bedrijft veelvuldig de liefde. Wordt dat mooi beschreven? Nee. Naarmate ik vorder, wordt het lezen zeer vermoeiend. Dat komt omdat Hagenaars vaak beeldspraak gebruikt waarbij ík mij niets kan voorstellen. Het zal misschien aan mij liggen.

ATZE VAN WIEREN – MEANDER


Bij Albert Hagenaars is het trouwens sowieso onduidelijk of hij het wel over zijn huidige zelf heeft, want hij torst immers meerdere zielen in de borst, getuige in mijn hoofd […], waar de mannen die ik ben denken te slapen (uit De tempel van de poëzie I). Intrigerend is de vervlechting van heden en verleden, een procédé dat Hagenaars geregeld pakkend toepast.

Albert Hagenaars staat ook garant voor beklijvende beelden als: Het meer te diep voor de zon. Jij voor mij en Ik was een jonge man en bevocht het niet en Toen ik vroeg naar vroeger en Het lemmet trilt na in de stam. Jij in mij en vooral het onvergetelijke het kwaad dat over de rand van de doopvont komt.

De bundel is zo hecht gecomponeerd dat de gedichten amper op zich gelezen kunnen worden. Dat geeft het geheel een verhalend karakter. Je zou deze bundel kunnen lezen als een poëtisch reisverslag.

BERT BEVERS – STROOM

 

‘MAAR DE PEN IS WEER AL NIET MEER TE HOUDEN’
Ik heb er de Grote Bosatlas maar bij ter hand genomen. De grote pagina’s 134 & 135, Zuidoost-Azië, en mijn bril glijdt haast van mijn neus van verbazing; wat een blauw, water, wat een groen, eilanden. Schitterend! Ik maak even een tripje langs de hoofdstuktitels uit de bundel: Thailand, daaronder Maleisië en Singapore, dan de eilanden Sumatra, Java en Bali, en dan weer terug via Singapore en Maleisië en als laatste, dit maakt de cirkel rond, Thailand. Mijn op de Mulo geleerde aardrijkskundige kennis wordt behoorlijk opgepoetst.
Bij het lezen van de bundel kunnen de bovenstaande Bosatlasbladzijden niet gemist worden. Al in het eerste gedicht “Bangkok: R&R” (Rest & Recreation) gaat mijn wijsvinger even naar de hoofdstad van Thailand. Ook Nam, Vietnam dus, tweede land ten westen van Thailand komt zijdelings langs.
Voordat ik de bundel serieus ter hand nam, heb ik even in de Dikke van Dale gespiekt of het woord, de titel, tropendrift daadwerkelijk bestaat. (Het lijkt wat op tropenkolder…) Nee hoor, het is een nieuw woord! Een dichter op drift geraakt in de “tropen”. Maar, blijkt na lezing van de bundel, ook drift als lust, seksuele lust in de tropen.
Doordat ook de Engelse vertalingen van John Irons van alle gedichten in deze bundel zijn opgenomen, op de linkerbladzijden, rechts de originelen, telt de uitgave 128 bladzijden. Een stevige uitgave voor een gedichtenbundel. Voor mij persoonlijk hadden deze Engelse versies niet gehoeven, maar voor de dichter Hagenaars zelf en zijn toekomstige reizen (is ie dan toch de reïncarnatie van Slauerhoff?) zijn ze hoogstwaarschijnlijk essentieel. Je kunt moeilijk verwachten dat men in Thailand, Singapore en Maleisië de Nederlandse taal machtig is.
Tropendrift snel doorbladerend, blijken alle gedichten even lang te zijn, dezelfde vormgeving te hebben: drie maal vier regels. Vrije verzen, zo nu en dan per ongeluk rijmend. Geen enkel gedicht wijkt hier van af. Met andere woorden, de dichter lijkt zijn gedichten de baas te zijn, hij heeft de taal geperst in deze van tevoren, of tijdens het schrijven, bepaalde vorm. Het zijn in mijn ogen “geschreven” gedichten. Misschien is Albert Hagenaars meer schrijver, organisator, dan dichter. Alle gedichten dezelfde vormgeving komt bij mij ook klassiek over. Als een reeks sonnetten. Het avontuur zal dus binnenin de gedichten moeten plaatsvinden, en reken maar dat dit gebeurt! Het experiment zal dus ook binnen deze altijd twaalf regels moeten plaatsvinden. En weer: reken maar dat dit gebeurt! Misschien had de dichter een houvast nodig om al zijn dromen, wensen, ideeën, etc. vorm te geven. Om dit alles niet uit de hand te laten lopen! Dat de dichter naar houvast, een leidraad, zocht blijkt misschien ook uit het feit dat het aantal gedichten per hoofdstuk is gebaseerd op de structuur van de Borobudur, de grootste antieke tempel van Indonesië.
FRANS MINK - OPHEF, NO. 35, DECEMBER 2003

TROPENDRIFT IN RADIO-UITZENDINGEN.
De muziek die Dirk Stromberg maakte bij de gedichten uit Tropendrift van Albert Hagenaars, was tot nu te horen in twee radio-uitzendingen.
De eerste keer was bij Açik Radyo, een Turkse zender, op 17 juni 2007.
De tweede keer  vond plaats bij de Belgische zender Radio Centraal op woensdag 20 mei 2009. Samensteller en presentator Rudi Claessens las een aantal gedichten voor en liet vier tracks van de dubbel-cd horen. Klik hier voor meer informatie.

 

 

Index  index